Kłykciny kończyste (łac. condy­lo­ma­ta acumi­na­ta; bro­daw­ki płciowe), należące do jed­nych z najczęst­szych chorób przenos­zonych drogą płciową, są zmi­ana­mi skórny­mi będą­cy­mi klin­iczną man­i­fes­tacją infekcji komórek nabłon­ka narządów płciowych typem 6 lub typem 11 wirusa bro­daw­cza­ka ludzkiego (human papil­lo­ma virus – HPV). Sza­cu­je się, że spośród pon­ad 100 znanych typów wirusa HPV mniej więcej 1/3 z nich jest w stanie zain­fekować skórę okol­i­cy anogen­i­tal­nej. W prze­ci­wieńst­wie do typu 16 oraz typu 18 wirusa HPV, odpowiada­ją­cych za pow­stawanie zmi­an przed­nowot­worowych (grud­kowa­tość bowenoidal­na, choro­ba Bowe­na, rak płaskon­abłonkowy in situ, ery­tro­plaz­ja Queyra­ta) oraz raka płaskon­abłonkowego, typ 6 oraz typ 11 są szczepa­mi niskiego ryzy­ka (ang. „low risk”).

Do zakaże­nia dochodzi najczęś­ciej pod­czas akty­wnoś­ci sek­su­al­nej bez zabez­pieczenia, stąd zmi­any obe­j­mować mogą: skórę prą­cia, okol­i­cy odby­tu, cew­ki moc­zowej, warg sro­mowych oraz pochwy. Dlat­ego też czyn­nika­mi rys­ka pow­sta­nia kłykcin kończystych są: wczes­ny wiek inic­jacji sek­su­al­nej, liczni part­nerzy sek­su­al­ni, współży­cie bez zabez­pieczenia oraz immuno­supres­ja m.in. w prze­biegu zakaże­nia wirusem HIV. Sza­cu­je się, że licz­ba osób z kłykci­na­mi odby­tu i narządów moc­zowo-płciowych u osób akty­wnych sek­su­al­nie wynosi 1–2%. Kłykciny kończyste cechu­je bard­zo wyso­ka zaraźli­wość — ryzyko prze­niesienia zakaże­nia pomiędzy part­nera­mi sza­cu­je się na około 60%.

Zakaże­nie pozosta­je zwyk­le w fazie uta­jonej nie powodu­jąc żad­nych objawów, jed­nak w sytu­acji mechan­icznego drażnienia, stanu zapal­nego, stre­su lub prze­jś­ciowego obniże­nia odpornoś­ci, może dojść do pojaw­ienia się różowo-brą­zowych, bro­dawkowatych wyk­witów skórnych nazy­wanych właśnie kłykci­na­mi kończysty­mi. Zmi­any mogą być poje­dyncze lub mno­gie, małe, płask­ie lub duże struk­turą przy­pom­i­na­jące kalafior. Zwyk­le są one bezob­ja­wowe, rzad­ko powodu­jąc ból, świąd lub dys­pare­unię (ból pod­czas akty­wnoś­ci sek­su­al­nej). Zmi­any zlokali­zowane w ujś­ciu zewnętrznym cew­ki moc­zowej mogą być związane z trud­noś­ci­a­mi w odd­awa­niu moczu.

Nielec­zone kłykciny kończyste mają ten­dencję do pow­ięk­sza­nia swoich rozmi­arów oraz rozsiewu i pow­stawa­nia nowych zmi­an skórnych, choć mogą przez dłuższy czas nie ule­gać zmi­an­ie lub nawet samoist­nie ustąpić. Ze wzglę­du na ryzyko jed­noczes­nego zakaże­nia onko­gen­ny­mi typa­mi wirusa HPV oraz inny­mi drob­nous­tro­ja­mi przenos­zony­mi drogą płciową, niejed­nokrot­nie zale­ca się diag­nos­tykę w kierunku zakaże­nia m.in. kiłą, wirusa­mi HIV, HCV, HBV, oraz wprowadza się dal­szy, dłu­goter­mi­nowy nadzór onko­log­iczny. Part­ner­ki mężczyzn z kłykci­na­mi kończysty­mi powin­ny mieć wykony­wany reg­u­larnie wymaz z szyj­ki maci­cy metodą Papan­i­co­lau lub badanie w kierunku obec­noś­ci DNA wirusa HPV.

W diag­nos­tyce różni­cowej należy wziąć pod uwagę: zmi­any przed­nowot­worowe i nowot­worowe skóry prą­cia, rogowace­nie łojo­tokowe, grud­ki perliste prą­cia, mięcza­ka zakaźnego oraz kłykciny płask­ie w prze­biegu kiły dru­gorzę­dowej.

Celem zapo­b­ie­ga­nia pow­stawa­niu kłykcin kończystych, ale również w ramach pro­fi­lak­ty­ki raka szyj­ki maci­cy, raka odby­tu, raka prą­cia, raka krtani oraz raka gardła, zale­ca się podanie trzech dawek szczepi­on­ki akty­wnej prze­ci­wko typom 6, 11, 16 oraz 18 wirusa HPV u osób młodych przed rozpoczę­ciem akty­wnego życia sek­su­al­nego.

DOSTĘPNE METODY LECZENIA:

Lecze­nie kłykcin kończystych może być szy­bkie i skuteczne lub skom­p­likowane i wyma­ga­jące licznych kursów ter­apii powodu­ją­cych niejed­nokrot­nie dyskom­fort pac­jen­ta. Celem leczenia jest pozby­cie się kłykcin kończystych oraz kryjącego się za nimi sub­klin­icznego zakaże­nia wirusem HPV przy jak najm­niejszym ryzyku bólu oraz bliznowace­nia. W wyma­ga­ją­cych przy­pad­kach częs­to należy połączyć lecze­nie zabiegowe z uzu­peł­ni­a­ją­cym lecze­niem far­mako­log­icznym. Prob­lematy­czne częs­to okazu­je się lecze­nie kłykcin zlokali­zowanych w ujś­ciu cew­ki moc­zowej. Nieza­leżnie od wybranej metody, lecze­nie kłykcin kończystych nierzad­ko wyma­ga pow­tarza­nia ze wzglę­du na częs­tość nawrotów wynoszącą 20-40%. Wyróż­ni­amy:

• LECZENIE NIEINWAZYJNE/FARMAKOLOGICZNE:

 - pod­ofilo­toksy­na – wyciąg z roślin iglastych i berberysowatych wykazu­ją­cy silne dzi­ałanie  antypro­lif­er­a­cyjne oraz powodu­ją­cy martwicę komórek nabłon­ka. Sto­su­je się ją dwa razy dzi­en­nie trzy, dni z rzę­du, z cztere­ma dni­a­mi prz­er­wy, przez maksy­mal­nie 4 tygod­nie.

- imik­wimod – mod­u­la­tor odpowiedzi immuno­log­icznej, pobudza­ją­cy syn­tezę cytokin proza­pal­nych i elimin­u­ją­cy komór­ki zain­fekowane wirusem HPV oraz wykazu­ją­cy dzi­ałanie prze­ci­wnowot­worowe. Krem 5% sto­su­je się raz dzi­en­nie, trzy razy w tygod­niu, przez maksy­mal­nie 16 tygod­ni, nato­mi­ast krem 3,75% stosowany jest codzi­en­nie przez maksy­mal­nie 8 tygod­ni.

- sinekat­e­chi­na – wyciąg z zielonej herbaty, zaw­ier­a­ją­cy kat­e­chiny wykazu­jące właś­ci­woś­ci antyoksy­da­cyjne, immunomod­u­lu­jące, antypro­lif­er­a­cyjne oraz dzi­ała­jące prze­ci­wwiru­sowo i prze­ci­wnowot­worowo. Sto­su­je się ją trzy razy dzi­en­nie przez maksy­mal­nie 16 tygod­ni.

Objawa­mi niepożą­dany­mi far­mako­log­icznego leczenia niein­wazyjnego są: ból, piecze­nie, obrzęk, świąd, rumień i pow­stawanie nadżerek oraz reakc­ja uogól­niona w postaci objawów gry­popodob­nych mogą­cych być przy­czyną odstaw­ienia stosowanego preparatu.

• LECZENIE INWAZYJNE:

- kwas trójchlorooc­towy (TCA) - 80% roztwór TCA nakładany aplika­torem na wyk­wity skórne.

- ter­apia foto­dy­nam­icz­na – z zas­tosowaniem kwa­su 5‑aminolewulinowego (ALA) oraz światła UV. Stosowana zwyk­le łącznie z laseroter­apią lub kri­oter­apią.

- kri­oterapia – wykony­wana za pomocą ciekłego azo­tu metodą dotykową lub bez­do­tykową.

- elek­trokoag­u­lac­ja – usuwanie kłykcin kończystych za pomocą noża elek­trycznego.

- laseroter­apia – zabieg wykony­wany w znieczu­le­niu miejs­cowym pole­ga­ją­cy na usuwa­niu kłykcin kończystych za pomocą lasera CO₂. W przy­pad­ku licznych oraz rozległych wyk­witów skórnych zabieg pow­tarza się po tygod­niu. Ze wzglę­du na pow­sta­ją­cy w trak­cie zabiegu wysoce zakaźny aero­zol z cząstka­mi wirusa, należy przeprowadzać go pod wyciągiem w pełnym zabez­piecze­niu lekarza oraz pac­jen­ta.

- wycię­cie zmi­any metodą chirur­giczną

LECZENIE KŁYKCIN KOŃCZYSTYCH W KREFFT CLINIC:

Zespół urologów pracu­ją­cych w Krefft Clin­ic lecze­nie kłykcin kończystych rozpoczy­na zwyk­le od leczenia far­mako­log­icznego, lecze­nie zabiegowe (laseroter­apia, elek­trochirur­gia, wycię­cie zmi­any) rez­er­wu­jąc dla przy­pad­ków niereagu­ją­cych na stosowaną próbę leczenia zachowaw­czego. Nawro­towe kłykciny kończyste naplet­ka powodu­jące jego bliznowate zwęże­nie i pow­stanie stule­j­ki poza­pal­nej najskuteczniej leczy się wykonu­jąc zabieg obrzeza­nia. W przy­pad­ku zmi­any skórnej budzącej niepokój onko­log­iczny (kłykciny krwaw­iące, naciec­zone u pod­stawy, z obec­noś­cią owr­zodzeń lub z niereg­u­larną pig­men­tacją) kon­sul­tu­ją­cy urolog zale­ci jej wycię­cie oraz wyko­nanie bada­nia histopa­to­log­icznego.