Laser CO₂ (ang. Car­bon Diox­ide Laser), skon­struowany w 1964 roku i emi­tu­ją­cy falę elek­tro­mag­ne­ty­czną w obszarze wid­ma pod­cz­er­wieni, jest z powodze­niem wyko­rzysty­wany w medy­cynie od lat 80. XX wieku m.in. w der­ma­tologii, der­ma­tochirurgii, chirurgii plas­ty­cznej oraz ginekologii este­ty­cznej. Jedynie kwest­ią cza­su było jego zas­tosowanie w nowoczes­nym lecze­niu uro­log­icznym.

Zasa­da dzi­ała­nia energii laser CO₂ sprowadza się do tzw. fototer­molizy, pro­ce­su pole­ga­jącego na absorbowa­niu energii przez płyn wewnątrz- i zewnątrzkomórkowy, skutku­jącego odparowaniem wody i zniszcze­niem tkan­ki pod­danej lecze­niu. Obszar niszc­zonych tkanek otoc­zony jest stre­fą uszkodzenia ter­micznego, której zasięg uza­leżniony jest od odległoś­ci lasera od skóry oraz rodza­ju dostar­czanej energii laserowej. Przewa­ga wyko­rzys­ta­nia energii laserowej nad trady­cyjny­mi meto­da­mi chirur­giczny­mi wyni­ka z szyb­szego goje­nia się tkanek, zmniejszenia odczynu zapal­nego oraz braku krwaw­ienia.

Pro­dukowane obec­nie lasery super­pul­sacyjne i ultra­pul­sacyjne, takie jak Laser CO₂ Finex­el stosowany w Krefft Clin­ic, czterokrot­nie zmniejsza­ją stre­fę uszkodzenia ter­micznego w porów­na­niu do laserów z emisją ciągłą, min­i­mal­izu­jąc tym samym ryzyko bliznowace­nia otacza­ją­cych tkanek.

Wychodząc naprze­ciw oczeki­wan­iom mężczyzn, coraz bardziej zain­tere­sowanych nie tylko funkcjon­al­nym, ale też este­ty­cznym efek­tem leczenia uro­log­icznego, lekarze pracu­ją­cy w Krefft Clin­ic przy­go­towali krót­ki opis zmi­an skórnych, które z powodze­niem lec­zone są z wyko­rzys­taniem ultra­pul­sacyjnego lasera CO₂.

 

GRUDKI PERLISTE PRĄCIA

Grud­ki perliste prą­cia (ang. pearly penile papules), są powszech­nie wys­tępu­ją­cy­mi bezob­ja­wowy­mi, bladoróżowy­mi grud­ka­mi o śr. 1–3 mm umiejs­cowiony­mi w obrę­bie korony żołędzi prą­cia, gdzie mogą być ułożone w jeden, dwa lub trzy rzędy. Rzadziej obser­wu­je się je w okol­i­cy rowka zażołęd­nego, wędzideł­ka lub skóry trzonu prą­cia. Sza­cu­je się, że wys­tępu­ją u mniej więcej co trze­ciego mężczyzny – częś­ciej u osób nieo­brzezanych. Dodatkowo wraz z wiekiem obser­wu­je się ich stop­niową regresję. Histopa­to­log­icznie grud­ki perliste prą­cia są naczy­ni­akowłók­ni­aka­mi (ang. angiofi­bro­ma), iden­ty­czny­mi jak te wys­tępu­jące w innych okoli­cach ciała, nato­mi­ast w diag­nos­tyce różni­cowej zawsze należy wziąć pod uwagę kłykciny kończyste oraz plam­ki Fordyce’a. Pac­jen­ci oraz ich part­ner­ki częs­to obaw­ia­ją się, że obec­ność grudek perlistych prą­cia jest man­i­fes­tacją choro­by przenos­zonej drogą płciową, dlat­ego w więk­szoś­ci przy­pad­ków wystar­cza­jące jest zapewnie­nie o łagod­nych charak­terze obser­wowanych zmi­an. Do zabiegu laserowego usunię­cia zmi­an kwal­i­fikowani są pac­jen­ci, u których obec­ność grudek perlistych powodu­je istot­ny dyskom­fort psy­chiczny lub negaty­wnie wpły­wa na jakość ich życia sek­su­al­nego.

 

PLAMKI FORDYCE’A (EKTOPOWE GRUCZOŁY ŁOJOWE)

Plamy Fordyce’a czyli ektopowe gruc­zoły łojowe są gruc­zoła­mi łojowy­mi niezwiązany­mi z mieszka­mi włosowy­mi, o bar­wie białej lub żółtej i śred­ni­cy się­ga­jącej kilku milimetrów. Zazwyczaj w licz­bie kilku-kilku­nas­tu, są zmi­ana­mi powszech­nie wys­tępu­ją­cy­mi w pop­u­lacji – nawet u 65% mężczyzn w obrę­bie blasz­ki wewnętrznej naplet­ka, rzadziej na skórze trzonu prą­cia, jego żołędzi oraz skórze moszny. W diag­nos­tyce różni­cowej należy wziąć pod uwagę kłykciny kończyste oraz mięcza­ka zakaźnego. Podob­nie jak w przy­pad­ku grudek perlistych prą­cia, postępowanie powin­no ograniczyć się do zapewnienia pac­jen­ta co do łagod­nego charak­teru obser­wowanych zmi­an oraz uniknię­ciu leczenia zabiegowego mogącego skutkować bólem oraz pow­stawaniem blizn.

 

ANGIOKERATOMA FORDYCE’A

Angiok­er­atoma Forydce’a jest łagod­ną żyl­ną anom­al­ią naczyniową, man­i­fes­tu­jącą się jako czer­wone lub pur­purowe grud­ki, w licz­bie od kilku do kilkudziesię­ciu i obe­j­mu­jące skórę moszny. Przy­pad­kowe ich zadra­panie lub uszkodze­nie może spowodować słabo nasilone, samoogranicza­jące się krwaw­ie­nie. W przy­pad­ku obec­noś­ci takich samych grudek w innych okoli­cach ciała, w diag­nos­tyce należy zawsze wziąć pod uwagę chorobę Fabry’ego. Zmi­ana poje­dyncza może nato­mi­ast sug­erować obec­ność czer­ni­a­ka. Postępowanie kon­sul­tu­jącego urolo­ga ogranicza się zwyk­le do zapewnienia pac­jen­ta co do łagod­nego charak­teru zmi­any, decy­du­jąc się na laseroter­apię jedynie w przy­pad­ku częstych epi­zodów krwaw­ienia lub istot­nego niepoko­ju i dyskom­for­tu psy­chicznego.

 

KŁYKCINY KOŃCZYSTE

Kłykciny kończyste (łac. condy­lo­ma­ta acumi­na­ta) należące do jed­nych z najczęst­szych chorób przenos­zonych drogą płciową, są zmi­ana­mi skórny­mi będą­cy­mi klin­iczną man­i­fes­tacją infekcji komórek nabłon­ka narządów płciowych typem 6 lub typem 11 wirusa bro­daw­cza­ka ludzkiego (ang. human papil­lo­ma virus – HPV). Do zakaże­nia dochodzi najczęś­ciej pod­czas akty­wnoś­ci sek­su­al­nej bez zabez­pieczenia, stąd zmi­any obe­j­mować mogą: skórę prą­cia, okol­i­cy odby­tu, cew­ki moc­zowej, warg sro­mowych oraz pochwy. Ryzyko prze­niesienia zakaże­nia pomiędzy part­nera­mi sza­cu­je się na około 60%.

Zakaże­nie pozosta­je zwyk­le w fazie uta­jonej nie powodu­jąc żad­nych objawów, jed­nak w sytu­acji mechan­icznego drażnienia, stanu zapal­nego, stre­su lub prze­jś­ciowego obniże­nia odpornoś­ci, może dojść do pojaw­ienia się różowo-brą­zowych, bro­dawkowatych wyk­witów skórnych nazy­wanych właśnie kłykci­na­mi kończysty­mi. Zwyk­le są one bezob­ja­wowe, rzad­ko powodu­jąc ból, świąd lub dys­pare­unię (ból pod­czas akty­wnoś­ci sek­su­al­nej). Zmi­any zlokali­zowane w ujś­ciu zewnętrznym cew­ki moc­zowej mogą być związane z trud­noś­ci­a­mi w odd­awa­niu moczu.

Nielec­zone kłykciny kończyste mają ten­dencję do pow­ięk­sza­nia swoich rozmi­arów oraz rozsiewu i pow­stawa­nia nowych zmi­an skórnych, choć mogą przez dłuższy czas nie ule­gać zmi­an­ie lub nawet samoist­nie ustąpić. Ze wzglę­du na ryzyko jed­noczes­nego zakaże­nia onko­gen­ny­mi typa­mi wirusa HPV oraz inny­mi drob­nous­tro­ja­mi przenos­zony­mi drogą płciową, niejed­nokrot­nie zale­ca się diag­nos­tykę w kierunku zakaże­nia m.in. kiłą, wirusa­mi HIV, HCV, HBV, oraz wprowadza się dal­szy, dłu­goter­mi­nowy nadzór onko­log­iczny.

Celem zapo­b­ie­ga­nia pow­stawa­niu kłykcin kończystych, ale również w ramach pro­fi­lak­ty­ki raka szyj­ki maci­cy, raka odby­tu, raka prą­cia, raka krtani oraz raka gardła, zale­ca się podanie trzech dawek szczepi­on­ki akty­wnej prze­ci­wko typom 6, 11, 16 oraz 18 wirusa HPV u osób młodych przed rozpoczę­ciem akty­wnego życia sek­su­al­nego.

Wśród dostęp­nych metod leczenia kłykcin kończystych wymienia się lecze­nie far­mako­log­iczne (pod­ofilo­toksy­na, imik­wimod, sinekat­e­chi­na) oraz lecze­nie zabiegowe (kwas trójchlorooc­towy, ter­apia foto­dy­nam­icz­na, kri­oter­apia, elek­trokoag­u­lac­ja, laseroter­apia, wycię­cie zmi­an metodą chirur­giczną). Częsty­mi objawa­mi niepożą­dany­mi leczenia far­mako­log­icznego jest ból, piecze­nie, obrzęk, świąd, rumień i pow­stawanie nadżerek. Nieza­leżnie od wybranej metody, lecze­nie kłykcin kończystych nierzad­ko wyma­ga pow­tarza­nia ze wzglę­du na częs­tość nawrotów wynoszącą 20–40%.

 

WŁÓKNIAK MIĘKKI PRĄCIA ORAZ MOSZNY

Włók­ni­ak mięk­ki (łac. fibro­ma molle) jest powszech­nie wys­tępu­ją­cym, bezob­ja­wowym łagod­nym nowot­worem skóry, wys­tępu­ją­cym zwyk­le mno­go i mogą­cym pojaw­ić się w każdym wieku, częś­ciej u osób otyłych oraz pac­jen­tów z cukrzy­cą. Mno­gie włók­ni­a­ki oraz ner­wiako-włók­ni­a­ki są typowe dla choro­by von Reck­lin­gause­na. W diag­nos­tyce różni­cowej należy wziąć pod uwagę bro­daw­cza­ki, tłuszcza­ki oraz miękkie znamiona komórkowe. Oprócz laseroter­apii alter­naty­wny­mi meto­da­mi leczenia są: elek­trore­sekc­ja, kri­oter­apia oraz wycię­cie chirur­giczne.

 

INNE WSKAZANIA UROLOGICZNE DO LECZENIA LASEREM CO₂

W dostęp­nym piśmi­en­nictwie opisu­je się również dobre efek­ty stosowa­nia lasera CO₂ w lecze­niu lisza­ja twardzi­nowego (lichen scle­ro­sus), plaz­mo­cy­towego zapale­nia żołędzi (choro­ba Zoona), guza Buschke-Loewen­steina czy nawet powierz­chownego raka płaskon­abłonkowego prą­cia. Urolodzy pracu­ją­cy w Krefft Clin­ic, uważa­ją nato­mi­ast, że w przy­pad­ku schorzeń takich jak stule­j­ka czy krótkie wędzidełko, zde­cy­dowanie lep­sze efek­ty kos­me­ty­czne uzysku­je się wyko­rzys­tu­jąc trady­cyjne metody chirur­giczne.

 

PRZYGOTOWANIE, PRZEBIEG ORAZ POSTĘPOWANIE DO ZABIEGU

Przed zabiegiem niezwyk­le istotne jest zebranie dokład­nego wywiadu uwzględ­ni­a­jącego choro­by współist­niejące, skłon­ność do bliznowaceń, wys­tępowa­nia prze­bar­wień skóry oraz nawro­towej opryszcz­ki narządów płciowych. Pac­jen­ci z predys­pozy­cją do cięż­kich oparzeń słonecznych powin­ni unikać tej metody leczenia. Skórę mającą zostać pod­daną lecze­niu znieczu­la się ostrzyku­jąc ją 1–2% rozt­worem lig­nokainy lub nakłada­jąc krem pod opa­trunk­iem ok. 60 min­ut przed zabiegiem (np. krem Emla zaw­ier­a­ją­cy 2,5% lidokainy i 2,5% pro­lokainy). W trak­cie zabiegu zarówno lekarz jak i pac­jent zaopa­trzeni są w oku­lary ochronne ze spec­jal­nym fil­trem, nato­mi­ast pole zabiegowe jest dezyn­fekowane oraz obłożone mokry­mi chus­ta­mi.

Po zabiegu pac­jen­tom zale­ca się:

- stosowanie steryl­nych opa­trunk­ów oraz maś­ci z anty­bio­tykiem przez okres kilku dni (dłużej w przy­pad­ku leczenia dużych powierzch­ni skóry)

- w następ­nym etapie stosowanie kremów naw­ilża­ją­cych

- stosowanie miejs­cowo zim­nych okładów w przy­pad­ku wys­tąpi­enia obrzęku w miejs­cu zabiegu

- unikanie słoń­ca przez okres ok. 2 tygod­ni

- stosowanie acyk­lowiru u osób z nawro­tową opryszczką narządów płciowych

 

Pro­ces goje­nia rany trwa zwyk­le około tygod­nia, ale pow­stałe zacz­er­wie­nie­nie może utrzymy­wać się do kilku miesię­cy. Możli­wy­mi powikła­ni­a­mi leczenia laserowego są:

- bliznowace­nie

- wtórne infekc­je wiru­sowe lub bak­teryjne

- prze­bar­wie­nie skóry w miejs­cu usunię­tych zmi­an skórnych